„Spojrzenie na dziecko przez pryzmat przywiązania pomaga rozumieć jego zachowanie”

W dniu 3.04.2025 r. odbyło się szkolenie organizowane przez „Fundację Młodzież z Misją - Polska” z Rzeszowa wraz z Regionalnym Ośrodkiem Polityki Społecznej w Rzeszowie. Szkolenie prowadził gość z USA David Little, który jest trenerem w podejściu Trust Based Relational Intervention (TBRI) oraz Circle of Security Parenting (COSP).

Wystąpienie rozpoczęło się od przybliżenia uczestnikom metafory drzewa w kontekście dziecka, gdzie pień i korona drzewa to obserwowalne zachowania człowieka a korzenie to doświadczenia, które je ukształtowały.  Następnie prowadzący mówił o relacji rodzic-dziecko adopcyjne/dziecko w pieczy zastępczej. Podkreślił, że w tej relacji nieustannie obecne są:

• Belonging (przynależność) – dziecko ma poczucie przynależności do swojej rodziny biologicznej, co jest naturalne. Na jakimś etapie swojego życia zostaje porzucone (abandonment). Kiedy trafia do rodziny adopcyjnej ma trudność w osiągnięciu pełnej przynależności do niej. Przynależność „do swoich” jest głęboko zakorzeniona, i z doświadczeń Davida wynika, że poczucie niedopasowania do nowej rodziny często towarzyszy osobom adoptowanym też w dorosłości. Ważne jest, by opiekunowie łagodzili cierpienie dziecka z tym związane.
• Shame (wstyd) – również jest głęboko ugruntowany u dziecka i związany z doznaną zdradą (betrayal), złamaniem zaufania przez najbliższych. Zadaniem rodziców adopcyjnych/opiekunów zastępczych jest nie zawstydzać, a towarzyszyć dziecku w jego trudnych emocjach w szczerym i pełnym zrozumienia współczuciu.
• Trauma – doznana we wczesnym dzieciństwie ma niewątpliwy wpływ na przywiązanie (attachment). Zadaniem rodziców adopcyjnych/opiekunów zastępczych jest korygowanie stylu przywiązania u dziecka głównie poprzez bycie obecnym, osiągalnym i dostrojonym dorosłym.

Prowadzący akcentował, jak ważne jest, aby rodzice adopcyjni prezentowali bezpieczny styl przywiązania. Niezbędne jest, aby choć jeden z małżonków potrafił konfrontować się z konfliktami. David zachęcał do wzmacniania samoświadomości własnego przywiązania, traum, triggerów (wyzwalaczy) i własnych reakcji w sytuacji dysregulacji. Istotne jest również szukanie wsparcia, kiedy czujemy, że nie dajemy sobie rady ze swoimi emocjami, a także korzystanie z momentów na własną samoregulację. David proponował ćwiczenia, które aktywizowały uczestników i były ciekawymi pomysłami na samoregulację, ale też na czas spędzany z dzieckiem. Szczególnie zachęcał do wprowadzenia codziennych 5 minut uważności na dziecko, bez dystraktorów, najlepiej w formie zabawy kontaktowej. To jest jeden ze skutecznych sposobów na budowanie struktury i przewidywalności w życiu dziecka. Uczestnicy wspólnie wypracowali, że poprzez między innymi dotyk, kontakt wzrokowy, mimikę, ton głosu można odpowiadać na sensoryczne potrzeby dziecka. Prowadzący podsumował, aby w relacji z dzieckiem pamiętać o: samoświadomości, zabawowym zaangażowaniu i integracji sensorycznej.