Kilka słów o depresji..

Depresję coraz częściej opisujemy nie tylko jako zaburzenie nastroju, ale także jako aktywną strategię obronną organizmu, co jest związane ze sferą regulacji autonomicznego układu nerwowego. W dniu 23 lutego obchodzony był Światowy Dzień Walki z Depresją. Choć ta data już minęła, temat pozostaje aktualny każdego dnia. Warto w tym kontekście pochylić się nad biologicznym wymiarem depresji. Nad rolą autonomicznego układu nerwowego, a szczególnie nerwu błędnego (nervus vagus). Nerw błędny jest największym nerwem części przywspółczulnej. Odpowiada za regulację pracy serca, oddechu, trawienia oraz, co szczególnie istotne, za nasze poczucie bezpieczeństwa. Stephen Porges, twórca teorii poliwagalnej, wskazuje, że nerw błędny funkcjonalnie dzieli się na:

• część brzuszną - wspierającą relacje społeczne i regulację emocji,
• część grzbietową - uruchamianą w sytuacji długotrwałego przeciążenia, prowadzącą do wycofania i „zamrożenia”.

Z tej perspektywy objawy depresji jak spowolnienie, nadmierna senność, poczucie odcięcia od innych, można rozumieć jako biologiczną strategię organizmu zwiększającą szanse przetrwania w sytuacji chronicznego stresu. To sygnał układu nerwowego pozostającego w stanie przeciążenia.

Depresja w kontekście doświadczeń adopcyjnych

Regulacja nerwu błędnego rozwija się w bezpiecznej relacji z opiekunem. Wczesna separacja, trauma relacyjna czy deprywacja mogą wpływać na sposób kształtowania się autonomicznego systemu regulacji. Osoby, które doświadczyły trudności w pierwszych latach życia, w tym wiele osób przysposobionych, mogą być bardziej podatne na problemy regulacyjne, w tym epizody depresyjne. Nie wynika to z cech charakteru, lecz z neurobiologii i historii przywiązania. Współczesne podejście do leczenia depresji powinno obejmować nie tylko pracę poznawczą, ale również regulację ciała i autonomicznego układu nerwowego.

Dla osób chcących pogłębić tę perspektywę polecamy książkę Stanleya Rosenberga „Terapeutyczna moc nerwu błędnego”, która w przystępny sposób łączy wiedzę neurofizjologiczną z praktycznymi metodami wspierania regulacji.

Depresja nie definiuje człowieka. Jest informacją, że system potrzebuje bezpieczeństwa, relacji i uważnego wsparcia.