Diagnoza potrzeb rozwojowych kadr włączenia społecznego – raport na rok 2026

Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej w Rzeszowie prezentuje wyniki najnowszego badania dotyczącego procesu deinstytucjonalizacji usług społecznych na poziomie podkarpackich gmin i powiatów. Opracowanie to stanowi ważne źródło wiedzy dla jednostek samorządu terytorialnego (JST), planujących transformację lokalnych systemów wsparcia w kierunku usług świadczonych w środowisku lokalnym.

Kluczowe wnioski:

• Akceptacja kierunku zmian: Idea deinstytucjonalizacji jest oceniana pozytywnie przez 56,8% przedstawicieli samorządów, co wskazuje na zrozumienie konieczności odejścia od opieki instytucjonalnej.
• Zidentyfikowane korzyści strategiczne: Za najbardziej prawdopodobne efekty zmian uznano możliwość dłuższego pozostawania osób potrzebujących w ich naturalnym środowisku oraz bardziej indywidualne podejście do potrzeb mieszkańców.
• Bariery wdrożeniowe: Głównym wyzwaniem pozostaje brak wystarczających środków finansowych oraz deficyty w infrastrukturze lokalnej, służącej wsparciu środowiskowemu.
• Potencjał Centrów Usług Społecznych (CUS): Aż 77,9% respondentów uznaje CUS-y za dobre rozwiązanie organizacyjne, choć większość (61,1%) podkreśla potrzebę dopracowania mechanizmów ich wdrażania.
• Potrzeba wsparcia merytorycznego: 71% samorządów deklaruje konieczność wsparcia zewnętrznego dla lokalnych specjalistów, wskazując przede wszystkim na pomoc finansową (83,3%), szkolenia (81,7%) oraz doradztwo (50,0%).

Znaczenie zgromadzonych danych: Wyniki raportu wskazują, że deinstytucjonalizacja w regionie znajduje się obecnie w fazie wyczekiwania na doprecyzowanie ram formalno-prawnych i finansowych. Dane te są sygnałem dla władz regionalnych i krajowych o konieczności zapewnienia stabilnych mechanizmów finansowania oraz zintensyfikowania działań doradczych, które pozwolą samorządom na przejście od deklaracji do realnych działań w ramach Lokalnych Planów Deinstytucjonalizacji (LPDI).

Schemat transformacji usług społecznych: Instytucjonalne formy opieki -> Rozwój usług środowiskowych -> Wzmocnienie więzi lokalnych i dobrostanu mieszkańców.

Zachęcamy do merytorycznej analizy: Pełna treść raportu dostarcza szczegółowej diagnozy gotowości podkarpackich samorządów do reformy i może służyć jako podstawa do opracowywania efektywnych strategii rozwoju polityki społecznej.

Serdecznie dziękujemy wszystkim przedstawicielom jednostek samorządu terytorialnego, którzy wzięli udział w badaniu.

Badanie zrealizowano w ramach projektu „Społeczna równowaga” ramach Programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego (Działanie 04.13 Wysokiej jakości system włączenia społecznego).